سنگ یاقوت

Corundum

سنگ متولدین تیر ماه

کریستال طبیعی یاقوت سرخ از معادن تانزانیا

سنگ‌ متولدین‌ تیرماه‌ ، یاقوت‌ قرمز RUBY میباشد. رنگ‌ قرمز یاقوت‌ سمبل‌ عشق، میهن ‌پرستی‌ و خشم‌، و رنگ‌ مورد

علاقه‌ کودکانِ پرخاشگر است. سنگ یاقوت در اروپا در اواخر قرون‌ وسطی ، سنگ‌ مورد علاقه‌ کشیشان‌ بود ؛ آن‌ را روی‌

انگشتر می ‌گذاشتند و می‌ گفتند از بهشت‌ آمده‌ است. یاقوت  بین‌ سنگ‌های‌ قرمز بیشترین‌ خواهان‌ را دارد و با

ارزش‌ ترین‌ است. پس‌ از الماس، یاقوت‌ قرمز سخت‌ ترین‌ کانی‌ محسوب‌ می‌شود و در سایزهای‌ بالاتر از پنج‌ قیراط ،

از الماس‌ با ارزش‌ تر است. یاقوت سرخ در میان‌ جواهرات‌ به‌ سلطان‌ سنگ‌ها شهرت‌ دارد.

یاقوت‌ قرمز دارای خواص‌ درمانی‌ برای‌ جسم‌ و روان‌ است. از این‌ سنگ‌ برای‌ بیماری ‌های‌ قلبی ، تنظیم‌ جریان‌ خون‌ و

تقویت‌غده‌ فوق ‌کلیه‌ استفاده‌ می ‌شود.یاقوت سرخ فشارخون‌ را افزایش‌ داده و حالت‌ ضعف‌ و ناتوانی‌ را در جسم از

بین‌ می ‌برد. بینایی‌ را تقویت‌ می ‌کند و جریان‌ خون‌ را در ناحیه‌ چشم‌ها به‌ گردش‌ می‌ اندازد.این‌ گوهر توانایی، نیرو،

زندگی ، شهامت ، شجاعت‌ و تفکرات‌ مثبت‌ را تقویت‌ می ‌کند. یاقوت مشهور است به خداوندگار گوهرها.

یاقوت در باور پیشینیان

انگشتر نقره مردانه با یاقوت سرخ درشت

بر پایه باور و خرافات پیشینیان همه گوهرها در آتش می‌گدازد بجز یاقوت سرخ. محمد بن محمود همدانی در کتاب

عجایب‌نامه درباره یاقوت می‌گوید:

طبع وی گرم و خشک است، به درجه رابع٫ هر که با خود دارد از طاعون ایمن بود. یاقوت از زر و سرب سنگی‌تر بود.

معدن وی کوه رهون است به سرندیب که آدم به آن فرو آمد، و در میان دریاست. هر که یاقوت با خود دارد،

خون در تن وی صافی کند و از خمود و سکته و صرع ایمن بود.

یونانیان‌ مهتقد بودند که‌ یاقوت سرخ به‌ صاحبش‌ نیروهای‌ خاصی‌ از جمله‌ سلامتی ، دانش ، ثروت‌ و موفقیت‌ در عشق‌

می‌دهد. همچنین‌ معتقد بودند اگر در سمت‌ چپ‌ لباس‌ روی‌ سینه‌ با سنجاق‌ سنگ‌ یاقوت بگذارند ، زندگی‌ آنها همراه‌

با صلح‌ و صمیمیت‌ می شود و اگر سربازی‌ یاقوت با خود داشته باشد شکست‌ناپذیر می‌ گردد. در قرون وسطی تصور

می شد که یاقوت با تغییر رنگ و تبدیل آن به رنگ سرخ تیره تر، دارنده خود را از خبری ناگوار، بیماری و یا بداقبالی بر حذر

می داشته است

کریستال طبیعی یاقوت به نام grezzo

یاقوت عربی شده واژه پارسی یاکَند می‌باشد.یاقوت دارای ترکیب اکسید آلمینیوم Al2o3 است که به دلیل وجود عناصر

واسطه به رنگهای متفاوتی یافت می شود . ترکیب شیمیایی یاقوت آلومین خالص است که ممکن است به مقدار کم با

مواد دیگر از قبیل کروم و آهن آغشته شود. در مشرق زمین بر این باور بودند که سنگ یاقوت نشانه زندگی و حیات

است و  معتقد بودند که قطره های خون قلب مادر زمین یاقوت است و این جواهر زیبا یک سنگ خود افروز به شمار

می رفت و به همین دلیل این سنگ را تابناک نیز می نامیدند.

یاقوت سرخ بزرگ Mama که اخیرا کشف شده

در تجارت بین المللی یاقوت قرمز را Ruby و رنگهای دیگر یاقوت را Sapphire می نامند و همیشه این نام با رنگ آن

همراه است مثل Blue Sapphire (یاقوت کبود) ، Yellow Sapphire (یاقوت زرد) و Colorless Sapphire (یاقوت بیرنگ)

از آنجائیکه سختی یاقوت ۹ است سنگی مناسب برای استفاده در صنعت جواهرسازی میباشد و در زمینه جواهرات

کاربرد فروانی دارد

انگشتر نقره با نگین سافایر زرد یا یاقوت زرد

مهمترین معادن که دارای بهترین کیفیت یاقوت قرمز در دنیا می باشند , در کشور برمه یا میانمار Myanmar میباشد.

یاقوتهای قرمز خالص و یا دانه اناری که از معدن mogok برمه استخراج می گردد , در دنیای تجارت از ارزش بالایی

برخوردار هستند. رنگ قرمز یاقوت با معانی متفاوتی در تاریخ و فرهنگ ها به همراه بوده است. برای مثال در برخی

از فرهنگها رنگ قرمز به رنگ قرمز خون جاری در بدن تشبیه شده است که به انسان قدرت زندگی می دهد.

خصوصیات فیزیکی و نوری: بلورهای یاقوت سرخ در سیستم تریگونال متبلور شده اند اما تنوع آنها به محل حضورشان

بستگی دارد. برای مثال یاقوتهای برمه ای معمولا به صورت منشورهای هگزاگونال تخت با دو انتها معین می شوند.

از لحاض فیزیکی کریستال یاقوت دارای شکستگیهای ناهموار و صدفی بوده و کلیواژ یا رخ ندارد. یاقوت درخشندگی

شیشه ای دارد. جذب طیفی کریستال یاقوت در خط قرمز، زرد، سبز و بنفش است.

کریستال بزرگ طبیعی یاقوت سرخ

کروم فلز رنگساز یاقوت‌ قرمز است. امروزه‌ ذخایر مهم یاقوت‌ در برمه، تایلند ، سریلانکا و تانزانیا و معدن‌ جدیدی‌ در

ماداگاسکار وجود دارد. یاقوت‌های‌ قرمز راف را در کشور تولید کننده‌ تراش‌ می‌ دهند. انواع‌ یاقوت‌ قرمز مصنوعی

به‌ شکل‌ شیشه‌ و دابلت‌ DOBLET در بازار یافت‌ می ‌شوند. اسپینل‌  SPINEL ، گارنت‌ GARNET و همچنین

تورمالین‌ قرمز RED TOURMALINE  کریستالهای‌ مشابه یاقوت هستند که‌ رنگ‌ آن‌ مانند یاقوت سرخ میباشند،ولی در

حقیقت‌ گوهرهای‌ گرانبهای‌ دیگری‌ هستند.

انگشتر نقره با نگین یاقوت استار طبیعی

امروزه بیشترین یاقوت‌های ستاره مصنوعی یا ترکیبی هستند.یکی‌ از نشانه‌ها برای‌ تشخیص‌ یاقوت‌ اصل‌ از بدل‌ آن‌

است‌که‌ سنگ‌ ِاصل، اشعه‌ فرابنفش‌ را از خود عبور می‌ دهد و انواع‌ مصنوعی‌ این‌ ویژگی‌ را ندارند.

پس از یاقوت قرمز ، یاقوت کبود با ارزش ترین سنگ در خانواده ی یاقوت هاست .بهترین رنگ طبیعی یاقوت کبود

از معادن کشمیر هند استخراج می گردد و دارای رنگ آبی پررنگ مخملی است . البته یاقوتهای سریلانکا هم می توانند

دارای رنگ زیبای یاقوت کبود کشمیر هند باشند. وجود عناصری مانند تیتانیوم و آهن باعث ایجاد رنگ آبی مایل به

بنفش در یاقوت کبود می شود .از منابع مهم یاقوتهای کبود می توان کشمیر هند ،سریلانکا ، برمه ، تایلند ، پاکستان ،

افغانستان , استرالیا و آمریکا را نام برد .

خصوصیات فیزیکی و نوری : کریستال سافایر در سیستم تریگونال متبلور می شود و شکل گیری آن به شرایط معدن

وابسته است. مثلا سافایرهای معادن سریلانکا به شکل دو هرمی متبلور می شوند. با اینکه سافایرها دارای

شکستگیهای صدفی و ناهمواری هستند اما رخ واقعی ندارند و دارای درخشندگی شیشه ای میباشند.

قابل ذکر است که در درجه بندی کیفیت و ارزش یاقوت چهار عامل مهم تأثیر گذار هستند که عبارتند از:

۱- رنگ Color : رنگ مهمترین فاکتور در قیمت گزاری کانیهای رنگی و یاقوت هاست .برای مثال یاقوت قرمز می تواند

دارای رنگ قرمز ،نارنجی یا قرمز مایل به بنفش باشد ولی بهترین رنگ یاقوت قرمز، رنگ قرمز خالص همراه با مقدار

کمی از رنگ بنفش می باشد که به آن یاقوت دانه اناری سرخ می گویند.

باید توجه داشت که قیمت یاقوت قرمز هنگامی که رنگ قرمز یاقوت همراه با رنگ بنفش و یا نارنجی و یا حتی

قهوه ای باشد , کاهش می یابد.از طرف دیگر رنگ قرمز یاقوت باید از غلظت خوبی برخوردار باشد زیرا پایین بودن

غلظت رنگ باعث تغییر رنگ قرمز به رنگ صورتی میشود که قیمت آن کمتر است.

۲- پاکی Clarity : پاکی سنگ عبارت است از خالی بودن سنگ از هرگونه ناخالصی های درونی و مشکلات سطحی.

به عبارتی همانند دیگر سنگهای گرانبها هر چه پاکتر باشند به قیمت آن افزوده می شود زیرا وجود ناخالصی ها در

سنگ نه تنها از زیبایی سنگ می کاهد بلکه در شفافیت , استحکام و رنگ سنگ تأثیر می گذارد .

دقت داشته باشید که یاقوت قرمز پاک، بسیار کمیاب بوده و از قیمت بسیار زیادی برخوردار هستند.

۳- برش Cut : لازم به ذکر است که اگر یاقوتی با دقت بسیار برش خورده باشد می تواند دارای رنگ و جلای بهتر باشد

در هنگام خرید به شکل هندسی سنگ برش خورده توجه شود که از قرینگی کاملی برخوردار باشد .اگر برش سنگ

مورد نظر گرد است باید کاملاً گرد باشد و تمام صفحات برش خورده بر روی سنگ از نظم و ترتیب خاصی پیروی کند

در غیر این صورت از بهای سنگ کاسته میشود .

۳- وزن Carat Weight : واحد اندازه گیری وزن یاقوت ها همانند دیگر سنگهای گرانبها و نیمه گرانبها بر اساس قیراط

می باشد . یک قیراط ۰٫۲ گرم و یا هر ۵ قیراط یک گرم است. هرچه وزن سنگ بیشتر شود قیمت آن هم تصاعدی

افزایش می یابد زیرا هر چه اندازه و وزن بیشتر شود ,کمیاب تر بوده و گرانبهاتر است.

انگشتر زنانه طلا با یاقوت برلیان

یاقوت مصنوعی

امروز به دلیل کمیابی یاقوت های طبیعی با کیفیت ، صنعت ساخت یاقوت های مصنوعی و بهسازی در جهان پیشرفت

چشمگیری داشته است یاقوت مصنوعی synthetic corundums  برای اولین بار توسط آگوست ورنیوال شیمیدان

فرانسوی ساخته شد وی فرآیند ذوب- شعله  را برای تولید یاقوتهای ارزان قیمت در سال ۱۸۸۶ اختراع کرد. صنعت ساخت

یاقوت های مصنوعی از سال ۱۹۰۲ آغاز و به صنعت جواهرسازی راه یافت. این نوع یاقوت ها دارای خواص فیزیکی و نوری

،ترکیب شیمیایی و ساختمان کریستالی یکسان با نمونه های طبیعی خود هستند و جداسازی آنها از نمونه های طبیعی

از روی ناخالصی های آنها در لابراتوارهای گوهرشناسی میسر بوده و گاهی این کار توسط گوهرشناسان و در بعضی از

نمونه ها می تواند بسیار دشوار باشد و از آنجایی که سنگهای مصنوعی از قیمت کمتری برخوردار هستند حتماً

قبل از خرید از اصالت آنها باید اطمینان حاصل شود.

نگین یاقوت سرخ با رنگ عالی

یاقوت های بهسازی شده (Enhanced Corundums)

صنعت بهسازی یاقوت به قرن ها پیش بر می گردد، ولی در سالهای اخیر سرعت چشمگیری در ابداع روش های

جدید بهسازی یاقوت دیده می شود . توجه داشته باشید که یاقوت ها به دلایل زیر بهسازی می شوند :

۱- افزایش ،کاهش و یا تغییر رنگ در سنگ

۲- افزایش بیشتر شفافیت در سنگ

۳- افزایش استحکام بیشتر سنگ

۴- بوجود آوردن پدیده ستاره ای در یاقوت ها و یا از بین بردن آن

البته قابل ذکر است که کریستالهایی که مورد بهسازی قرار گرفته اند شاید از زیبایی و استحکام خوبی برخوردار

باشند ولی باید با ذکر نام کریستال بهسازی شده و با قیمت پایین تر ارائه شوند و نه به عنوان سنگهای طبیعی با

قیمتهای گزاف.برای روشن تر یا تیره تر کردن رنگ کریستال یاقوت کبود برای اینکه در بازار جهانی با قیمت بیشتری

به فروش برسند از حرارت Heat  استفاده می شود .

موارد استفاده کریستال یاقوت :

چنانچه یاقوت ها از کیفیت مناسبی برخوردار باشند، در صنایع جواهر و جواهرسازی مورد استفاده قرار می گیرند ،در

غیر این صورت می توان از یاقوت ها در دیگر صنایع مثل صنعت لیزر ،صفحات برش و سایش ،مته ،ساعت سازی ،

دندان پزشکی و … استفاده نمود.

***********************************************************************
مرجع : دانشنامه ویکیپیدیا و مراجع معتبر اینترنتی

۲۵ “یاقوت چیست؟ (سنگ شناسی)”

  1. مددیان می‌گه:

    سلام آقای بخشوده
    چرا علیرغم وجود اینهمه مقاله درباره اثرات درمانی یاقوت سرخ , این مسله رو در مطالبتون کم رنگ نشون دادید؟

  2. امیر می‌گه:

    قیمت یک قطعه یاقوت سرخ ۱۰۰ قیراطی چه قدر براورد میشود

  3. امیر می‌گه:

    مطالب قید شده بسیار جامع و عالی هستند به شما تبریک میگویم کمک بزرگی به تحقیقات من درباره یاقوت سرخ کردید متشکرم

  4. محمد می‌گه:

    با تشکر فراوان از شما به خاطره مطالب جالب وجامع درباره سنگ یاقوت

  5. مجد می‌گه:

    ممنون.حقیقتاً مطالب خوبی در خصوص یاقوت ارائه کردید.دست مریزاد!

  6. نغمه می‌گه:

    خیلی مطالب زیبایی هست ممنون

  7. سجاد می‌گه:

    خیلی جالب و آموزنده بود
    یکی از کاملترین مقالاتی بود که درباره یاقوت سرخ و سایر یاقوت ها نوشته شده بود
    ایول

  8. علی می‌گه:

    از اون جایی که من علاقه ی زیادی به سنگ های زینتی دارم مطالب شما خیلی به دانستنی های من درمورد سنگ یاقوت کمک کرد.مرسی ممنون از مطالب زیباتون.

  9. محمد می‌گه:

    مطالب خوبی بود تشکر میکنم کاش در مورد قیمت انواع یاقوت مطالبی داشتید

  10. محمد حامد شیرزاد می‌گه:

    تشکر از معلومات خیلی مفید و ارزشمند شما

  11. کیمیا می‌گه:

    سلام آقای مهندس
    دستتون از بابت این مقاله زیبا درد نکنه
    لطفا راه های شناسایی یاقوت اصل رو از صنعتی به صورتی که ساده باشه به مطلب بالا اضافه کنین

  12. ضیا می‌گه:

    سلام و خسته نباشد
    مطالب شما در خصوص یاقوت سرخ و یاقوت کبود کامل است ولی درباره یاقوت زرد لطفا بیشتر مطلب بزارید
    ممنونم

  13. محسن می‌گه:

    سلام.ممنون از راهنمایی های شما.فقط یه سوال؟ من یک عدد یاقوت دارم که رنگ آن به شدت قرمز است مثل خون.و بسیار شفاف.زمانی که در یک ظرف آب میندازم رنگ آب را کاملا قرمز می کند.و خود سنگ یاقوت در آب گم میشه.وزن این سنگ حدود ۳۰ گرم میباشد.مرسی.فقط زود به من جواب بدید

  14. ابراهیم می‌گه:

    سلام جناب مهندس آیا از روی عکس امکان تشخیص سنگ یاقوت اصل از بدل وجود دارد؟ من یه عکسی از یکی از دوستانم گرفتم که صاحب اون مدعی بر برمه بودن یاقوت و وزن ۱۲۷۰ قیراطی با تراشی خاص است آیا این امکان وجود داره؟

  15. ارشد می‌گه:

    سلام
    من چند تیکه یاقوت سیاه توپاز با درجه سختی ۸ دارم و هر کسی قیمت خاصی پیشنهاد میکنه که کلافه کننده هستش. قیمت من قیراطی بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ دلار هست.
    اگه کسی به صورت یکجا بخره حاضر به معامله با قیمت مناسب هستم.

  16. منصوره می‌گه:

    به نام خدا
    سلام خسته نباشید،من منصوره هستم به نظر من یاقوت و زمرد هر دو از یک خانواده اند مثل تبار انسان که از نمر و ماده تشکیل شده است از آنجایی را که خداوند در قرآن فرمودنند که از هر چیزی در دنیا و آخرت جفتی قرار داده است این سنگهای گرانبها هم از آنها دور نمی باشد.و درست مثل نژاد آدمی در رنگهای متنوع وجود دارد منتها در مراتب مختلف درست مٍثل لوحوجودی آدمی که پاک و منزه می باشد منتها در مراتب سنی و موقعیتی متفاوت بر اساس ضایغه ی اخلاقی و فصلی متفاوت و از نوع انرژی مثبت خلق شده است.برای همین اعلام شده است که از نوع سنگهای شفا بخش می باشد.خدا هیچ موجودی را بیمار خلق نمی کند ما بر حسب زمان خود را بیمار می کنیم و از خدا در خواست کمک می کنیم . او با کمترین چیز و بهترین چیز به یاری ما می شتابد.عقیق وقتی مشرف به آیات الهی می شود نامش بهشرف و شمس تغیر پیدا می کند درست مثل بعضی از داروها که خشک اند وجویدنی و بعضی ها آبکی و آبدار خودار یک داروی آبدار هم به ما می دهد که همان آیات شفا بخش قران خودش می باشد.

  17. ﻗﻴﺲ می‌گه:

    ﺭاﻩ ﺁﺳﺎﻥ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺳﻨﮓ ﻳﺎﻗﻮﺕ ﭼﻲ اﺳﺖ

  18. مارجی می‌گه:

    با سلام و خسته نباشید از ارائه مطالب گرانبهای جنابعالی تشکر میکنم.من چند قطعه سنگ دارم که چند جا نشان داده ام و گفته اند یاقوت کبود است.از شما خواهش میکن در باره یاقوت کبودیه سری مطالب به همراه عکس هایی از سنگ آن برایم ارسال کنید تا بیشتر آشنا و مطمئن شوم.ممنونم

  19. هادی می‌گه:

    سلام من یک یاقوت برمه اورجینال دارم میخام بفروشمش اگه کسی طالبه تماس بگیره قیراطشم ۵ هست رنگ سفد همینطور یک الماس قرمز ۱۰ قیراطی ۰۹۳۵۴۵۶***

  20. سینا می‌گه:

    ممنون خوب بود

  21. امیر می‌گه:

    چطوری به طور ساده میشه یاقوت اصل رو از بدل شناسایی کنیم لطفا راهنمایی کنید با تشکر فراوان

  22. رحمت می‌گه:

    یاقوت کرام چند است

  23. شایسته می‌گه:

    سلام. یه سوال داشتم از حضورتون درباره ی یاقوت. این که میگن یاقوت سرخ شمش معدنی هستش حقیقت داره؟ اصلا یاقوت شمش چی هستش؟ ممنون می شم اگر پاسخ تخصصی شما رو داشته باشم.

  24. Arash Bakhshoodeh می‌گه:

    سلام
    برای تهیه یاقوت دو روش کلی وجود داره :
    ۱ استخراج از معدن
    ۲ فرآوری و تولید صنعتی
    در زمانهای نه چندان دور به علت پایین بودن سطح استحصال از معادن و از طرف دیگر وجود تقاضای زیاد برای گوهر یاقوت طی روشهای صنعتی یاقوت به صورت مصنوعی تهیه میشد و در شکل کلی به صورت شمش (پروفیل) عرضه میگشت و علاقمندان با تهیه شمش و تراش مطلوب به مقصود نظر می رسیدند.اغلب این شمشها ساخت آلمان بود و در رنگهای سرخ و کبود عرضه میشد :
    http://parsjawaher.com/?p=9368
    http://parsjawaher.com/?p=8763
    پس در نتیجه میتوان دریافت که عبارت شمش معدنی یاقوت اصلاح صحیح و بجایی نخواهد بود

  25. مجید حسن زاده می‌گه:

    قیمت یک یاقوت قرمز به وزن بالاتر از ۱۰۰ قیراط به شرط پاکی میلیاردها تومان است!!!!!!

ارسال نظر